Synonim i jego zastosowanie w namingu i nazewnictwie

Jedną z najpopularniejszych konwencji nazewniczych jest poszukiwanie synonimów. Słowo synonim pochodzi z greki (synōnymos) i znaczy „równoimienny”. Synonim oznacza wyraz lub określenie równoważne w znaczeniu innemu wyrazowi.

Czym jest synonim?

Synonimy nie muszą mieć identycznego znaczenia. Synonimem może być określenie na tyle zbliżone, że w odpowiednim kontekście można nim dany wyraz zastąpić. W takim znaczeniu synonimy są bardzo przydatne w tworzeniu nazw marketingowych. Popularność synonimów tworzy w namingu bardzo poważne ograniczenie. Synonimów jest ograniczona ilość, a ich oczywistość była i jest bardzo mocno wykorzystywana w nazewnictwie firm, produktów i usług. Znaczy to, że znalezienie „wolnego” synonimu na nazwę firmy, nazwę produktu lub usługi będzie bardzo trudne. Problem ten pogłębia się jeszcze, wraz z rozwojem Internetu i bardzo dużym pożądaniem w namingu nazw generycznych, dlatego że posiadanie synonimów zwiększa ilość osób odwiedzających strony bez nakładów marketingowych.

Synonim nie jest inną nazwą.

Synonim jest wyrazem bliskoznacznym. Z perspektywy namingu i kreacji nazw jest to duża wartość, pozwala bowiem na kształtowanie poetyki nazwy, jej wieloznaczności i stosowania marketingowych metafor. Wyrazy równoważne z obcego języka nie są z reguły synonimami. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wyraz utrwalił się w danym języku jako wyraz pochodzenia obcego. Jednym z ciekawych form synonimu jest określenie Chin. Otóż w języku japońskim nazwę Chiny zapisuje się dwoma znakami: kraj i środek. W efekcie otrzymujemy kraj środka, i tego synonimu często w doniesieniu do Chin używamy.

Synonim synonimowi nie równy. Synonimy różnią się popularnością. Różne synonimy mogą być stosowane w różnych grupach społecznych. Istnieje wiele wersji języka, stąd analizowanie nazw musi brać pod uwagę bogactwo języka. Wielokrotnie slangowe znaczenie słowa dyskwalifikowało bardzo ciekawe nazwy. Wiele z takich przykładów opisujemy w dziale „w(y)padki nazewnicze” na naszej stronie.

Skąd się biorą synonimy?

Synonimy mogły po prostu oznaczać inne rzeczy, a po pewnym czasie ujednoliciły swoje znaczenia. Możliwy był też scenariusz odwrotny. Wraz z rozwojem języka znaczenia synonimów się różnicowały, a z czasem dochodziło do pełnego rozdzielenia znaczeń synonimów. Synonimy mogą mieć identyczne znaczenie. „Barwa” i „kolor” znaczą dokładnie to samo. Między synonimami mogą istnieć bardzo różnice stylistyczne, na przykład „dom” i „chata”, „lekarz” i „konował” na co trzeba zwrócić uwagę w procesie doboru ich jako nazwy marketingowe. Bliskości znaczenia tych wyrazów różni natężenie cech i skojarzeń. Różnicować synonim może także subiektywna postawa mówiącego względem przedmiotu wypowiedzi.

Synonim jako wyraz bliskoznaczny

Potocznie synonim to wyraz bliskoznaczny, czyli wyraz o innym brzmieniu, ale podobnym lub wręcz identycznym znaczeniu. Na przykład: „wielki” i „ogromny” oraz „duży” lub „ładny” i „śliczny” oraz „piękny”. Przeciwstawieniem do synonimów są antonimy. To wyrazy i określenia przeciwstawne. Przykładami antonimów mogą być: „ciemny” i „jasny” lub „niski” i „wysoki”. Jeszcze inną forma są homonimy. Są to wyrazy o identycznym zapisie, czyli identyczne w wymowie, tak samo brzmiące ale posiadające inne znaczenie. Homonimami na przykład są: „zamek z piasku”, „zamek do drzwi”; „rama rowerowa”, „rama obrazu”, „rama jako element konstrukcji”.

W przypadku wyrazów wieloznacznych mówimy o jednym wyrazie i wielu jego znaczeniach. W przypadku synonimów, czyli wyrazów bliskoznacznych mówimy o wielu wyrazach i jednym lub podobnym ich znaczeniu. Tak więc, jest to sytuacja odwrotna. Istnieje wiele par wyrazów (lub większej ilości synonimów) które mają znaczenie identyczne. Może się zdarzyć, że jeden z nich jest wyrazem obcym, a drugi jego polski odpowiednikiem. Na przykład „kartofel” i „ziemniak”. W takiej sytuacji mamy do czynienia w wyrazami jednoznacznymi. Gdy są to pary, możemy mówić dubletach. Zamiennie możemy stosować: „auto” i „samochód”, „przedsionek” i „wintfank”. Zakres znaczeniowy i treść tych synonimów są identyczne. Dublety, wyrazy o takich samych definicjach.

Synonimy stylistyczne

To co najbardziej różni synonimy, pomimo ich bliskości znaczeniowej, to natężenie jakiejś cechy lub subiektywna postawa mówiącego. Synonimy mogą więc różnić się zabarwieniem znaczeniowym i odwzorowywać nasze skrajnie różne nastawienie. Z jednej strony synonim może być nacechowany negatywnie lub pozytywne. Są także synonimy obojętne lub neutralne. W wypadku różnic nastawienia i emocji synonimy nazywamy synonimami emocjonalnymi. Oto przykłady: „ojciec” i „tata”, „lekarz” i „konował”, „jeść” i „pożerać”, „bełkotać” i „mówić”. Te różnice stanowią podstawę do przyjęcia synonimu lub odrzucenia wielu propozycji nazewniczych i zależą od kontekstu i celów jakie stawia sobie firma przy doborze nazwy. Inaczej dzielimy synonimy, gdy chodzi o aspekty regionalne i historię terenów. Możemy wtedy mówić synonimach regionalnych. Przytoczony wcześniej „ziemniaki” ma swoje synonimy jako „kartofle”, „pyry” lub „grule”.

Te różnice, występujące przy okazji stosowania synonimów, tworzą kolejny podział. Synonimy emocjonalne i synonimy regionalne to synonimy stylistyczne. Synonimy mogą występować jako wyrazy różniące się jakąś cechą znaczeniową, przynależnością do określonego stylu lub być wyrazami o ograniczonym potencjale znaczeniowym.

Synonim i jego inne formy

Poza typowymi synonimami możemy używać dialektyzmów, archaizmów, wulgaryzmów i orientalizmów. Dialektyzmy to wyrazy typowe i charakterystyczne tylko dla określonej dialektu. O dialektyzmie i synonimach możemy mówić także w wypadku gwar. Archaizmy, to wyrazy które wyszły z powszechnego użycia, ale znamy i rozumiemy ich znaczenie. Jeżeli zabarwienie takich synonimów jest pozytywne, mogą być bardzo przydatne w nazewnictwie firm i produktów. Neologizmy to słowa bardzo nowe i często jeszcze nie popularne. Jeżeli dopiero wchodzą do powszechnego użycia, mogą mieć bardzo wysoki potencjał nazewniczy, i taki synonim jako adres domeny internetowej bardzo szybko może nabrać wartości. Wulgaryzmy raczej nie znajdują powszechnego zastosowania, choć istnieją przypadki ich stosowania w dobrymi rezultatami. French Connection UK zapisywany jest jako FCUK, który to akronim odczytywnay pomyłkowo, wywołuje poprzez skojarzenia z wyrazem “fuck” uśmiech. Do synonimów możemy także zaliczyć orientalizmy, czyli wyrazy zaczerpnięte z innego języka.

Synonim i jego przeciwieństwo – antonim

Synonim ma swoje przeciwieństwo. Jest nim antonim – termin oznaczający odwrotność znaczeniową. Antonimy są to terminy przeciwstawne. Przykładami antonimów są: „ciepło” i „zimno”, „wysoki” i „niski”, „otwarty” i „zamknięty”. Antonimy, tak jak synonimy, między sobą się różnią. Antonimy mogą wynikać ze stopniowania, na przykład: „mały” i ”duży”, „młody” i „stary”, „niski” i „wysoki”. W takim przypadku nie oznaczają niezależnych przeciwstawnych jakości, lecz są leksykalnym środkiem wyrażania stopniowania. Pary wyrazów przeciwstawnych to antonimy komplementarne. W antonimach przeciwstawnych zaprzeczenie staje się stwierdzeniem: „jest żonaty” i „nie jest kawalerem”, „ona jest panną” i „ona nie jest mężatką”. Inną forma antonimów są konwersje. Nazywamy tak pary wyrazów, na przykład: „kupić” i „sprzedać”, „wyjechać” i „wrócić”. Antonim ma również swój antonim. Jest nim wyraz synonim.

Jedną z cech charakterystycznych dla antonimów jest i kontrast znaczeniowy. Objawia się on głównie podczas zestawiania antonimów w pary o znaczeniu przeciwstawnym: „duży” i „mały, „wysoki” i  „niski”, „bogaty” i „biedny”, „prawda” i „fałsz”, „narodziny” i „śmierć”, „jasny” – „ciemny”, „zwycięstwo” i „klęska”.

Synonim i antonim a nazwy firm

Antonim, tak jak synonim, może być wykorzystywany jako środek w tworzeniu nazw firm, usług i produktów. Operowanie kontrastem bardzo podnosi siłę ekspresji. Szczególnie przydatne to jest w projektowaniu sloganów firmowych i haseł reklamowych. Dzięki temu antonimy pozwalają na zastosowanie dowcipów słownych. Wyobraźmy sobie zastosowanie następujących przykładów: „złota rączka” i „nieudacznik” lub „nie puścić pary z gęby” i „robić z gęby cholewę”.

Synonim i antonim dzięki swojej popularności mogą być bardzo atrakcyjnymi normami poszukiwania nazw generycznych. Wbrew pozorom, znalezienie wartościowego synonimu jest dużo trudniejsze od opracowania nowej nazwy od początku, czyli stworzenie neologizmu. Synonim ma jeszcze jedno ograniczenie – ma już swoje znaczeni i trudno jest je zmienić.

Dodaj komentarz

*


+ 6 = siedem

WordPress SEO