Historia. Nazwa miasta Poznań.

Pierwszy znany zapis nazwy miasta znajduje się w kronice Thietmara. Wpis dotyczył roku 970. Nazwa miasta brzmiała „episcopus Posnaniensis”. Kronika Thietmara wymienia osadę raz jeszcze, tym razem pod rokiem 1005. Nazwa miasta różni się od pierwszego wpisu – znajdujemy bowiem określenie „ab urbe Posnani”. Nazwa miasta Poznania pojawia się różnych formach zapisu. Poznań w 1236 prezentowany jest jako Posnania. Niecałe 10 lat później, w roku 1247 jako Poznania. Kolejne wpisy wymieniają miasto jako Poznan. Datowane są one na lata 1146 i 1244.

Etymilogia i historia – nazwa miasta

Tyle historii. Ale jaka jest etymologia tej nazwy? Językoznawcy są zgodni co do pochodzenia nazwy. Nazwa miasta Poznań wywodzi się od imienia Poznan. Dawne imię Poznan i Poznamir należą do typu staropolskich imion imiesłowowych. Nazwa miasta została jednak zmodyfikowana poprzez dodanie do imienia przyrostka „j”. Taki zabieg doprowadził do zmiękczenia nazwy i jej ostatniej litery. Było to w czasach przedpiśmiennych. Dawne „n” zmieniło się w obecnie „ń”. Brana była także pod uwagę także druga koncepcja. Budowa słowa wskazuje, iż nazwa Poznań jako nazwa miasta i grodu, może pochodzić od czasownika „poznać”.

Imiona a nazwa miasta

Poznan to imię słowiańskie. Imię to przypisuje się Czechom i Słowakom. Znany ród słowacki Poznanów pochodził z okolic słowackiego miasta Nitra. Poznan to także staropolskie imię męskie. Jest to imię jednoczłonowe. Imiesłowowy model antroponimiczny Pozn-an pochodzi od „poznać”. Model ten był dosyć popularny w średniowieczu. Imiona staropolskie takie jak Stojan pochodziły od a Kochan od kochać. Imię Poznan jako forma patronimiku to Poznanowic.

Nieco inaczej jest z imieniem Poznomir. To staropolskie dwuczłonowe imię męskie Imię to składało się z członów Pozno od „poznać”) oraz -mir  od słów „pokój, spokój”. Z tego rodzi się wniosek, że mogło oznaczać „tego, który zazna pokoju”.

Poznań był na naszych ziemiach ważnym ośrodkiem życia gospodarczego i politycznego. To jedno z pierwszych polskich miast wymieniane w kornikach i zapisach. Jako, że łacina była językiem powszechnie używanym przez klasy wyższe, nazwa miasta historycznie występowała w formie zlatynizowanej. Dotyczyło to właśnie zapisów nazwy miasta w piśmiennictwie.

Historia nazw miast i osad poparta jest w Polsce dość nielicznym piśmiennictwem. Nazwa miasta była wymieniana w dokumentach historycznych. Dokumentów tych jest niewiele na przestrzeni wieków wczesnych. Pierwszą jest wymieniona wcześniej ,,Kronika’’ niemiecka Thietmara, która datowana jest na początek XI wieku. Zawiera ona nazwy miasta. Ważne były dokumenty papieskie. Pierwszy to wydana w roku 1136 bulla papieża Innocentego II. Dokument ten zwany Bullą Gnieźnieńską lub Złotą Bullą. Nazwa miasta pojawia się tam wielokrotnie. W Złotej Bulli zapisano w niej ponad 400 polskich nazw własnych osobowych i miejscowych. Bardzo ważne są kroniki: z czasów Bolesława Krzywoustego kronika Galla Anonima zwana ,,Kroniką polską’’ z połowy XII wieku, ,,Kronika Wielkopolska’’ z końca XIII wieku i ,,Kronika’’ Janka z Czarnkowa z wieku XIV. Do określenia historii nazw miast badacze sięgają do ksiąg sądowych i ksiąg dochodowych. Nazwa miasta wymieniana była także w spisach majątków, rejestrach podatkowych, dokumentach z wizytacji parafii i lustracji dóbr kościelnych.

Dodaj komentarz


WordPress SEO